Nieuwe themarotonde in Oss; kijk door de bril van Titus Brandsma

OSS | Oss is een herkenningspunt rijker. Op het Titus Brandsmaplein staat sinds kort een themarotonde waarin de bril van pater, schrijver en leraar Titus Brandsma centraal staat. Het ronde ziekenfondsbrilletje dat hij zijn leven lang droeg, is omgezet in een kunstwerk dat voorbijgangers letterlijk en figuurlijk uitnodigt om door zijn ogen naar de wereld te kijken.

Voor velen in Oss is Brandsma een naam die ze kennen, maar de rotonde maakt zijn betekenis opnieuw tastbaar. In 2015 werd hij benoemd tot ereburger van de stad en zeven jaar later door paus Franciscus heilig verklaard. Hij is een figuur die niet alleen voor Oss, maar ook internationaal van betekenis is.

De bril sluit aan bij eerdere themarotondes in en rond de stad, zoals het kromgebogen zwaard op de Molenstraat, de os bij de Graafsebaan en de eendenkooi in Macharen. Samen vormen ze een route die wandelaars en fietsers meeneemt langs verhalen die Oss hebben gevormd. Om bezoekers de kans te geven het kunstwerk goed te bekijken, is er bovendien een vaste verrekijker geplaatst bij het plein. Daarmee kunnen voorbijgangers de details van de brillen en de bijzondere opstelling beter in zich opnemen.

Tijdens de opening sprak Kees von Harenberg over de symboliek van het kunstwerk. “Er staan drie brillen. Wie erdoorheen kijkt, verbindt zich met Titus Brandsma en met Oss. Titus vervulde vele rollen: priester, journalist, leraar, schrijver en martelaar. Hij drukte een blijvende stempel op de stad. Zijn manier van leven blijft een richtingwijzer voor ons allemaal. Deze rotonde houdt zijn naam en boodschap levend.”

Wethouder Dolf Warris wees op de bijzondere ligging van de rotonde. “Het Titus Brandsmaplein is een kruispunt van verbindingen, letterlijk én figuurlijk. Veel straten komen hier samen. Deze bril laat zien hoe we het in verbinding kunnen staan met het verleden. Elk brillenglas laat zien dat er meerdere manieren zijn om naar de wereld te kijken.”

Het ontwerp is van kunstenaars Sjef Hoogstede en Julie Wulfhorst, die zich ruim twee jaar verdiepten in het leven van Brandsma. Hoogstede: “We hebben archieven doorgespit en zijn steeds meer onder de indruk geraakt van wie hij was. Het idee van de bril lag voor de hand: mijn broer is opticien, misschien dat het daardoor in mijn hoofd zat. Toch was het technisch niet eenvoudig. De brillenglazen mochten niet in elkaars verlengde komen, dus we hebben gewerkt met twee lagen hoogte. Maar dat ronde brilletje is zo typerend dat we wisten: dit is hét symbool.”

Ook de Karmelkring Oss, die zich inzet voor de herinnering aan Brandsma, kijkt met trots naar de rotonde. Johan Wagemakers en Jos Kuijk waren aanwezig bij de onthulling. “Voor ons is dit een belangrijk moment,” aldus Wagemakers, die eerder het Titusjaar organiseerde. “Titus is voor velen een bron van inspiratie. Dat zijn blik nu op deze rotonde aanwezig is, vinden we prachtig.”

De themarotonde op het Titus Brandsmaplein is een uitnodiging. Iedereen die de rotonde passeert, kan even stilstaan bij de vraag: hoe zou Titus Brandsma naar de wereld hebben gekeken - en hoe kijken wij vandaag?