Met liefde gebouwd, voor groot en klein: de Osse kabouterdorpjes

OSS | In Oss verwonderen de kabouterdorpjes in Ussen en bij De Elzenhoek kinderen én volwassenen elke dag. Wie zijn de mensen achter dit bijzondere buurtinitiatief? Met honderden uren engelengeduld en verrassende materialen toveren Theo en Annelies Brands en Jan en Marian Jansen deze miniatuurwerelden tevoorschijn.

In het groen van het Maanplantsoen in de wijk Ussen ligt het kabouterrijk van Theo en Annelies Brands. Het echtpaar plaatste 3 jaar geleden een deurtje en een losse kabouter in een holle boom langs het pad waar ze elke dag met hun kleinkinderen wandelden. De positieve reacties uit de buurt waren genoeg aanleiding om het project uit te breiden. “We vroegen aan de vrijwilligers van het Maanplantsoen of we het dorp hier mochten uitbreiden”, vertelt Annelies. De parkvrijwilligers zorgen voor een prachtige, goed onderhouden omgeving die het ideale decor vormt voor het kabouterdorp. Daarvoor wil ik ze een groot compliment geven.” Inmiddels is de populatie van het kabouterdorp flink gegroeid.

De tafereeltjes worden samen gemaakt. Annelies bedenkt de ontwerpen, Theo zet de huisjes in elkaar en print de kabouters op een 3D printer, daarna gaan alles weer naar Annelies voor een verfbeurt en de laatste details. 

Het project werd een familie-bezigheid waarbij ook de kleinkinderen enthousiast meedachten. “Oma, je moet ook een voetbalveldje maken!” of “Ik wil een huisje waar je echt in kunt kijken!” waren verzoekjes die Theo en Annelies met liefde uitvoerden.
De buurt omarmde het initiatief massaal. Wijkbewoners, opa’s en oma’s met peuters en zelfs buurthuizen integreren de kabouterroute in hun dagelijkse wandeling.

Slopen en diefstal
Helaas hebben sprookjes ook vaak een slechterik, ook in Oss. Annelies en Theo zijn vaak langer bezig met het repareren van gesloopte taferelen dan het bedenken van nieuwe. “Het kan dat er af en toe iets kapotgaat. Dat is niet erg. Kleine kinderen die per ongeluk ergens op leunen of een kabouter proberen weg te pakken. Maar we zien ook vaak moedwillige verwoesting”, vertelt Theo.

Annelies noemt het op: “Dikke schroeven die helemaal kromgebogen zijn, afgebroken hekjes, en complete tafereeltjes die platgetrapt zijn. Dat doen kleine kinderen niet, dat is met opzet gedaan,” zegt ze.

Toch gaat het stel gewoon door met hun bijzondere hobby. “Er is meer besef nodig. Besef dat iemand dit met liefde doet. We krijgen er niet voor betaald. We doen dit voor het plezier van de buurt. Voor die glimlach op het gezicht van de mensen die hier langskomen en de kabouters zien”, vertelt Annelies. 

Jan en Marian Jansen bij hun robuuste kijkkasten die binnenkort een nieuw onderkomen zullen krijgen. (Foto: Hans van der Poel) 

De Elzenhoek
Verderop, bij Stadsboerderij en Natuurcentrum De Elzenhoek, spelen vergelijkbare problemen. Marian en Jan Jansen onderhouden daar al jaren het kabouterbos, eerst in de bossen bij het Willibrordusputje, later bij Natuurcentrum en Stadsboerderij de Elzenhoek. “Het is een leuke manier om creatief bezig te zijn in onze vrije tijd”, zegt Marian. “De kleinkinderen genieten altijd van wat wij maken, vooral als ze mee mogen helpen!”

Ook zij worden continu geconfronteerd met vernielzucht. “Er brak hier en daar wel eens wat. Dat kan gebeuren. Maar er werden ook hele taferelen gesloopt, meestal op de plekken waar er minder toezicht was. Of buiten de openingstijden”, vertelt Jan. “Deze zomervakantie was het heel druk. Het natuurcentrum had wel 100.000 bezoekers. Je kan niet constant op iedereen letten. Er is nu dusdanig veel gesloopt dat we besloten hebben de kabouters te laten verhuizen. Ze gaan naar Natuurcentrum de Maashorst.”

Om hun creaties voortaan nog beter te beschermen, wordt alles nu ook ‘hufterproof’ gemaakt, zo vertelt Jan. Geen huisjes die kinderen open konden maken of kabouters die ze op konden pakken; voortaan leven de kabouters in huisjes in robuuste kijkkasten omhuld door dik plexiglas. “Deze gaan hopelijk een stuk langer mee”, zegt Marian.

Respect en buurtkracht
Waarom mensen moeite doen om iets wat met zoveel liefde is opgebouwd te vernielen, snappen Marian en Jan niet. Jan trekt een vergelijking met het bredere maatschappelijke beeld: “Of het nu gaat om omgebogen verkeersborden of ingegooide ramen bij bushokjes; het lijkt wel een trend dat alles kapot moet. Het heeft te maken met opvoeding en het aanleren van respect voor andermans spullen.”

Ondanks alles weigeren de Osse kabouterbouwers de handdoek in de ring te gooien. De hartverwarmende reacties van wandelende kleuters, enthousiaste ouders en buurtbewoners wegen vooralsnog zwaarder dan de frustratie over de slopers. Het brengt kinderen weg van schermen en naar buiten, de natuur in op speurtocht naar magie.

Vrijwilligers gezocht
Lijkt het je leuk om de helpen het Maanplantsoen te onderhouden? De vrijwilligersgroep van het Maanplantsoen kan altijd extra groene handen gebruiken. Kom op vrijdagochtend gezellig even langs in het Maanplantsoen om kennis te maken