Code oranje voor de zon, maar (nog) niet voor het water; ‘spring bewust om met water’

REGIO | Het KNMI luidt de alarmbel met code oranje voor de extreme hitte die over ons land trekt. De thermometers stijgen ruim boven de 30 graden Celsius. Maar hoe staat ons watersysteem er eigenlijk voor? Moeten we ook daar vrezen voor een noodsituatie? Waterschap Aa en Maas stelt gerust, al waarschuwt het ook voor een onzichtbare waterverslinder: extreme verdamping.

Wie denkt dat een paar tropische dagen direct leiden tot een acute droogtecrisis, heeft het mis. Volgens het waterschap is de uitgangspositie cruciaal. Waar een hittegolf na een gortdroog voorjaar direct alle alarmbellen doet afgaan, is de situatie nu anders.

“We komen uit een periode met best wat regen, waardoor er een flinke watervoorraad is opgebouwd”, legt het waterschap uit. Dit water zit momenteel nog diep in de bodem en in het grondwater. Dankzij die buffer kan het regionale watersysteem wel tegen een stootje en is code oranje voor het waternetwerk nog niet aan de orde.

De onzichtbare slokop: 9 miljard liter per dag
Toch is er geen reden om achterover te leunen. De opgebouwde watervoorraad kan door het tropische weer namelijk in rap tempo slinken. De grote boosdoener? Verdamping. Door de felle zon en de hoge temperaturen verandert oppervlaktewater in waterdamp. Daarnaast verbruiken ook bomen en planten in deze periode massaal water.

De cijfers achter dit fenomeen zijn duizelingwekkend. Bij temperaturen van boven de 30 graden verdampt er dagelijks ruim 5 millimeter water. Dat klinkt weinig, maar omgerekend betekent dit dat er in het beheergebied van Aa en Maas elke seconde 100.000 liter water in de lucht oplost.

Als deze extreme hitte lang aanhoudt, droogt de grond snel uit, dalen de grondwaterstanden en zullen de eerste sloten onvermijdelijk droogvallen.

Stuwen omhoog en water hamsteren
Hoewel de mens de verdamping niet kan stoppen, zit het waterschap niet stil. Er wordt momenteel met man en macht gewerkt om zoveel mogelijk vocht in de regio vast te houden.

In de praktijk betekent dit dat Aa en Maas de stuwen zo hoog mogelijk zet en maximaal water aanvoert uit de Maas. Het beschikbare water wordt zo slim mogelijk verdeeld. Waar nodig worden vistrappen tijdelijk gesloten om te voorkomen dat er kostbaar water weglekt. Ook de speciale buffergebieden, die in nattere tijden zijn volgelopen, worden nu aangesproken.

Het waterschap benadrukt dat het vasthouden van water een gezamenlijke inspanning is en doet een dringende oproep aan alle inwoners: “spring bewust om met water en probeer in en rondom het huis zoveel mogelijk vocht vast te houden in de tuin.”