Speurtocht naar Osse verzetsvrouw Dini van Oss

OSS | Hoewel het 81 jaar geleden is dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam, duiken er nog steeds bijzondere verhalen op uit die periode. Zo ook het waargebeurde verhaal over moed en opoffering van een bijzonder dappere Osse verzetsvrouw, Dini van Oss. Haar levensloop is al kort na de oorlog in haar geboortestad in vergetelheid geraakt. Daarom is het mooi dat documentairemaakster Ellen van Kampen uit Den Bosch aan een documentaire werkt over haar leven. Onlangs werden er filmopnamen gemaakt van het graf van Dini van Oss aan de Eikenboomgaard.

door Dick Hubertus

De documentairemakers benaderden onlangs Gerard Schut van het Historisch Informatie Centrum Oss of hij informatie had over de laatste rustplaats van Ardina Maria (Dini) van Oss. Gerard speelde de vraag door aan Esther van Rossem die de administratie verzorgt van de zeven kerkhoven die ressorteren onder de Willibrordus parochie. In het kantoor op de bovenverdieping van het parochiecentrum aan de Koornstraat vertelt Esther: “Het was een hele zoektocht in oude archieven, maar ik het gevonden en het graf is nog intact. Gerard Schut stuurde me een bidprentje en een krantenartikel uit 1947 over haar uitvaart, dus kreeg ik het vermoeden dat het om een bijzondere vrouw ging. Dini van Oss werd op 24 mei 1922 geboren in de Torenstraat 14 in Oss. Ze werd verpleegster in het Groot Ziekengasthuis in Den Bosch. Daar raakte zij betrokken bij het verzet en hielp mee aan de ontsnapping van een gewonde verzetsman die er werd verpleegd. Samen met haar vriendin en collega Wies van Sleeuwen uit Uden drogeerde zij de SS-er die hem moest bewaken door een slaapmiddel in zijn koffie te doen.”

“In een uitgebreid artikel van 16 december 2023 in dagblad Trouw vertelt journaliste Rianne Oosterom over de lotgevallen van Dini van Oss en haar vriendin Wies van Sleeuwen. Trouw is in de oorlog opgericht en was de grootste illegale verzetskrant. In oktober 1943 wordt Dini door de bekende verzetsman Rudolf van Baarle gevraagd om mee te werken aan de bevrijding van een andere verzetsman: Kees Streef. Hij ligt met een kogel in zijn long in het Groot Ziekengasthuis in den Bosch waar Dini werkzaam is als verpleegster. Dini zegt toe en vraagt haar vriendin en collega Wies van Sleeuwen om te helpen. Wies heeft immers toegang tot de afdeling waar Kees Streef verpleegd wordt. Nog diezelfde avond bespreken beide vriendinnen hun plannen op de kamer die ze delen in een pension vlakbij het ziekenhuis. Onder leiding van Rudolf van Baarle worden de plannen met andere Trouw verzetsstrijders en beide dames doorgesproken. Dini en Wies zijn dan beiden 21 jaar.”

“Nadat Dini de bewaker met een slaapmiddel in zijn koffie heeft gedrogeerd wordt de gewonde en nog erg zwakke Kees Streef uit het raam op de eerste verdieping via een ladder naar beneden gehaald. Voordeel is dat de kamer aan de binnentuin van het ziekenhuis grenst. In een taxi wordt Streef naar een onderduikadres in Gemert gebracht. Om 5 uur ’s morgens, nog geen uur na de actie, wordt de ontsnapping ontdekt. Groot alarm, er wordt 500 gulden beloning op het hoofd van Kees Streef gezet. De Bossche politie start een grootscheepse zoekactie, want de SS stond op het punt Streef te gaan verhoren. Dini is genoodzaakt onder te duiken in achtereenvolgens Rotterdam, Hilversum en op het laatst in Schiedam. Daar wordt ze ziek en lijdt honger. Wies wordt gevangen genomen en verblijft in verschillende concentratiekampen die ze wonderwel overleeft. Meteen na de oorlog hoort zij dat Dini aan buiktuberculose lijdt en wordt verpleegd in, jawel, het Groot Ziekengasthuis. Wies is er weer gaan werken. Uiteraard zoekt zij haar vriendin op. Het gaat heel slecht met Dini en op 21 januari 1947 overlijdt ze. Of Wies Dini nog heeft verpleegd is niet bekend.”

Esther van Rossem besluit: “Over de levensloop van Dini van Oss is dus veel achterhaald, maar over haar persoonlijke leven is weinig bekend. De documentairemakers zouden graag in contact komen met mensen die mogelijk nog familieleden hebben gekend of iets meer weten over de levenswandel van Dini. Ze zijn blij met alle informatie. Men kan contact opnemen per mail: beheer@parochiewillibrordus.nl Overigens wordt in de nieuwe wijk De Grote Wielen in Den Bosch een hofje naar Wies en Dini vernoemd. Nu Oss nog.”

Onderschrift bij de foto: Het graf van Dini van Oss aan de Eikenboomgaard.