Jan helpt anderen bij het leegroven van zijn tuin: ‘Het is pijnlijk, maar anders gaan mijn planten verloren’

BERGHEM | 48 jaar lang woonde Jan van de Coolwijk met veel plezier aan de Nelissenstraat in Berghem. Vandaag helpt hij iedereen die langskomt met het ‘leegroven’ van zijn achtertuin. Zijn vertrouwde buurt maakt plaats voor nieuwbouw. Ook zijn planten gaan verhuizen. Door een Struikroof-middag van Stichting Struikroven krijgen Jans geliefde planten een nieuw huis.

Een bloemenzee en vogelparadijs, zo omschrijft Jan zijn tuin zoals deze er twee jaar terug uitzag, toen hij er nog woonde. Er is nu niet veel meer van te zien; de tegels zijn gewipt; overal ligt losse aarde en de vijver is groen van de algen. De vissen hebben al eerder een nieuw huis gekregen; nu is het de beurt aan Jans planten. “Het voelt dubbel,” zegt hij, terwijl hij met een schop in de hand een vrouw helpt met het uitgraven van zijn kamperfoelie. “Aan de ene kant is het pijnlijk om afscheid te nemen van je tuin, waar je zo lang aan hebt gewerkt. Aan de andere kant is het mooi om te zien dat al die planten een nieuw thuis krijgen.”

Die nieuwe bestemming komt er dankzij Stichting Struikroven, een landelijke organisatie die bij sloopprojecten planten, struiken en bomen redt van de versnipperaar. In plaats van dat tuinen volledig worden leeggehaald en vernietigd, mogen voormalig buurtbewoners en andere belangstellenden het groen gratis komen ophalen.

Voor oud-bewoners als Jan verzacht de actie het afscheid. “Je bouwt toch een band op met je tuin. Die magnolia, die ginkgo, die katwilg — ik heb ze allemaal zelf geplant. Dan doet het goed om te zien dat iemand anders er straks net zo van geniet.” Zelf woont Jan sinds januari in een nieuwe woning in Berghem “Gelukkig heb ik nog steeds een tuin. Daarom neem ik een hoop van mijn planten vandaag zelf mee. Daar ben ik Struikroven ook dankbaar voor. Het zou erg pijnlijk zijn als we de kans niet hadden gekregen om onze planten op te komen halen”, zegt hij, terwijl hij een van zijn vele vogelhuisjes van zijn tuinschuurtje haalt.

Juist in projecten waar veel emoties spelen, zorgen acties als deze voor iets positiefs. “Wat hier weg moet, wordt een cadeau voor een ander”, vertelt Kristel Tholen van Stichting Struikroven. “En daarnaast is het hartstikke duurzaam. Bouwmaterialen hergebruiken we inmiddels vanzelfsprekend, maar planten verdwijnen meestal. Dat is zonde. Veel van dit groen is in jaren uitgegroeid tot volwassen beplanting. Die geef je liever een tweede leven. Er worden hier hele bomen uitgegraven.”

Dat idee slaat aan. Al vroeg in de ochtend lopen mensen door de wijk met kruiwagens, scheppen en emmers. Sommigen zijn voormalige of huidige buurtbewoners, anderen komen uit omliggende dorpen. Er zijn campinghouders, schoolbesturen en hobbytuiniers die op zoek zijn naar bomen, struiken en vaste planten.

Veel van de buurtbewoners komen nog even bij Jan in de achtertuin langs. “Het was hier zo mooi”, vertelt een van hen. Zelf heeft ze een kleine esdoorn van Jan meegekregen. “Die komt bij mijn zoon in de tuin te staan”, vertelt ze dankbaar.

Een andere buurtbewoner loopt langs met twee tassen vol planten. “Mijn vriendin heeft heel haar leven in deze wijk gewoond. Ik heb deze huizen zien herrijzen. Vandaag heb ik onze favoriete planten bij iemand anders uit de voortuin gehaald. Elke keer als ik in mijn tuin zit, zal ik denken aan mijn vriendin, aan deze wijk en al die goede herinneringen die we hier samen hebben gemaakt.”

En zo verandert een sloopproject, al is het maar voor even, in een dag vol ontmoeting en herinneringen die elders verder kunnen groeien en bloeien.